St. Herstel Transmigatiedorp Gansè

Bauxiet is een relatief jong koloniaal product. Net als bij slavernij werd er onder erbarmelijke en zeer zware omstandigheden gewerkt, voor een zeer laag loon. Het stond in het rijtje van koffie, cacao en suiker: producten waarmee veel geld te verdienen viel.

Een voorloper van ABN AMRO, de Hollandsche Unie, zag hierin dan ook kansen. Net als Hope & Co. eerder, in een tijd waarin onder andere suiker grote winsten opleverde.

Deze drang naar rijkdom en economische groei in de kolonie Suriname had dramatische gevolgen. Naar schatting werden ruim 8.000 tot 10.000 mensen uit 43 dorpen gedwongen hun eeuwenoude grond en leefgebieden te verlaten.

Gansè staat in deze documentaire symbool voor al deze getroffen dorpen en de diepe impact die deze ramp op de Samaaka-gemeenschap heeft gehad. Door één dorp letterlijk een gezicht te geven, maken we deze geschiedenis voor iedereen voelbaar.

Waarom Gansè?

De Nederlandse betrokkenheid komt duidelijk aan bod. Al in parlementaire stukken uit 1955 werd gesproken over de mogelijke onteigening van gronden van bewoners van het (gekerstende) dorp, dat als hoofdstad werd gezien.

In 1962 bezochten Nederlandse delegaties, waaronder Prins Bernhard en Prinses Juliana, het dorp Klaaskreek. Daar waren inmiddels veel bewoners van het verdronken Gansè ondergebracht. Namens Prins Bernhard was de gemeenschap in de jaren vijftig bovendien een groot geschenk toegekomen.

Aan de hand van Gansè brengt de documentaire deze geschiedenis dichtbij.

Wat gebeurde er met deze mensen achter dit grote economische en technische project? En wat was de rol van Nederland hierin?